احمدی نژاد می‌خواست مادام‌العمر در قدرت بماند/ تنبلی روحانی شرایط کرونایی را سخت کرد/ احمدی‌نژاد صف‌آرایی‌های خیابانی را تشدید کرد

 سلیمی‌نمین معتقد است راهپیمایی ۹دی دامنه تنش‌ها را قطع کرد ولی هنوز سرمایه اجتماعی ایران برخی زخم‌ها را بر بدن خود احساس می‌کند.


 ۱۲سال پس از حوادث منتهی به ۹دی۱۳۸۸ فکر می‌کنید سرمایه اجتماعی ایران چقدر در پس کشمکش‌های سیاسی آن دوره ترمیم شده است؟


من تصورم این است که ۹دی توقف تنش‌ها برای تعقل‌گرایی بود و تا حدودی زمینه تنش از بین رفت، اما شکاف اجتماعی که ایجاد شد از بین نرفت. این شکاف اجتماعی هنوز در حد قابل توجهی باقی مانده و ما در این زمینه، کار تبیینی جدی‌ای صورت نداده‌ایم. از طرف دیگر، عده‌ای بر این قضیه دمیده‌اند تا نگذارند این شکاف مسدود و ترمیم شود. عده‌ای در داخل کشور بنا به اهدافی نگذاشتند این اتفاق بیفتد و عده دیگری در خارج از کشور اهداف دیگری را دنبال می‌کردند. آنهایی که در داخل کشور روی این قضیه کار کردند تا سرمایه اجتماعی ترمیم نشود، بیشتر زیاده‌خواهان سیاسی بودند و آنهایی که در خارج از کشور کار کردند می‌خواستند به‌تدریج تنش‌های اجتماعی را افزایش دهند و بستری برای ورود به صحنه‌های سیاسی داخل کشور فراهم کنند.


چرا در آن مقطع، اعتراضات تبدیل به تهدید شد؟


طبیعی است که رقابت‌های سیاسی همواره تنش‌زاست، به‌خصوص در کشوری که سابقه مدیریت داخلی نداشته است و سابقه مدیریت داخلی عمدتا در اختیار نیروهای تسلط یافته بر کشور که از طریق کودتا توانستند بر نظام سیاسی غلبه پیدا کنند، بوده است. ما از دورانی که توانسته‌ایم اداره کشور را در داخل ببندیم و خبر تصمیمات در داخل گرفته شود، تجربه فراوانی نداریم؛ برخی بدخواهان ایران تلاش می‌کنند که ما در این عرصه زنجیر شویم و نتوانیم ادامه دهیم تا قانون خبر نهادینه نشود، به‌گونه‌ای که همه نیروهای سیاسی محوریت قانون را بپذیرند. اگر کشور در این مسیر قرار گیرد، توسعه سیاسی و اقتصادی آن تقویت خواهد شد. خیلی‌ها مایل نیستند این روند هموار شود.


اشاره داشتید هم مانع‌تراشی خارجی و هم زیاده‌خواهی داخلی برای ترمیم سرمایه اجتماعی وجود دارد. این موانع و زیادخواهی‌ها چه هستند؟ حرف مردم چطور و کجا پذیرفته می‌شود؟ چون این دو اتفاق جدا از هم هستند.


وقتی که مردم احساس کردند نهادهای قانونی نمی‌توانند نظم ایجاد کنند و جلوی به‌هم‌ریختگی جامعه را بگیرند، به صحنه آمدند. یک قدرت بسیار جدیدترین آهنگ|آهنگ جدید هفته|دانلود آهنگ ایرانی|پلی لیست جدیدترین آهنگ ها|دانلود موزیک|دانلود موزیک جدید|دانلود آهنگ جدید|دانلود آهنگ|جدیدترین آهنگ ها|نسل موزیک| چشمگیری در خیابان‌ها شکل گرفت که برای همه یک پیام بود و طبیعی است که نقطه پایانی برای تنش‌های خیابانی شد، اما نیازمند این بود که تنش سیاسی شکل‌گرفته یا صف‌آرایی‌های به‌وجود آمده از طریق تبیین حل و فصل شود. وقتی ما بحث فتنه را مطرح می‌کنیم یعنی اینکه صف‌بندی‌ها کاملا روشن نیست، آگاهی بخشی از حق آن طرف است و آگاهی بخشی از حق این طرف. اینگونه نیست که یک طرف حق مطلق باشد و شبهه ایجاد نکند. در رویارویی با دشمن بیرونی و مهاجم کاملا می‌توانید صف مقابل و صف خودی را ترسیم کرد؛ به این فتنه نمی‌گویند، خبر چراکه آرایش کاملا دیده می‌شود و دشمن و دوست در جای خودشان دیده می‌شوند، اما وقتی فتنه شکل می‌گیرد این مسئله به هم می‌ریزد، یعنی صف‌بندی‌ها خبر مخدوش می‌شود؛ افرادی که خلافکار و زیاده‌خواه هستند، آنها مستنداتی را در اختیاری گرفته‌اند که آن مستندات نیاز به تبیین دارد. آنها نیز بهانه‌هایی را در اختیار دارند که مانع از این می‌شود که صف‌بندی‌ها روشن شود. در چنین اوضاعی، تبیین نقش کلیدی دارد؛ شرایط به‌گونه‌ای نیست که به‌راحتی بتوان حکم راند. مشاهده شد که برخی کج‌فهمانه بر طبل پاک کردن فضا می‌کوبیدند؛ یک‌سری آدم‌هایی که به‌نظر من فهم سیاسی‌شان بالا نیست، مرتب بر این طبل می‌کوبیدند که باید فلانی و فلانی محاکمه و اعدام شوند. اینها کسانی بودند که درک درستی از صحنه نداشتند والا چنین درخواستی را مطرح نمی‌کردند، یا برخی‌ها بودند که به‌گونه‌ای سعی می‌کردند صف‌آرایی‌های وقت را تشدید کنند. آقای احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت ازجمله کسانی بود که صف‌آرایی‌های خیابانی را تشدید می‌کرد، یعنی طرف مقابل را تحریک به این می‌کرد که برای مطرح کردن حرفش به خیابان بیاید. خیلی از اقدامات پنهانی نیز صورت می‌گرفت که پیام‌ها برای بازگشت به قانون را خنثی کند، یعنی رهبری در جاهایی به برخی عناصر کلیدی سیاسی پیام‌هایی می‌دادند که ببینید در صحنه چه کسانی حاضرند و در خیابان‌ها چه شعارهایی مطرح می‌شود تا از این طریق آنها را به قانون برگردانند و زمینه لازم برای دشمن فراهم نشود. اما بلافاصله برای اینکه این پیام‌ها خنثی شود حرکت‌های مرموزی صورت می‌گرفت. اقدامات مشابه نشان از این داشت که اراده دیگری هم دربرابر اراده نظام وجود دارد که نمی‌خواهد این شکاف‌ها بسته شود تا بتوانند به اهداف خودشان برسند.


پس دولت احمدی‌نژاد را یکی از موانع آرام شدن فضای جامعه می‌دانید؟ 


بله. در اواخر دولت آقای احمدی‌نژاد کاملا روشن شد که چرا نمی‌خواست این شکاف‌ها ترمیم شود، به‌خاطر اینکه او می‌خواست مطلبی را به نظام تحمیل کند و در شرایطی می‌توانست این کار را کند  که نظام با چالش مواجه بوده باشد، یعنی چالش درونی داشته باشد و توان لازم برای مقابله با زیاده‌خواهی‌های جریان آقای احمدی‌نژاد نداشته باشد. در دولت دوم آقای احمدی‌نژاد کاملا روشن شد که انگیزه ایشان از این امر چه بود و چرا ایشان اقداماتی انجام می‌داد که این شرایط عادی نشود. ایشان می‌خواست عنصر ناشایستی مثل آقای مشایی را بر نظام تحمیل کند که نظام در شرایط عادی به این زیاده‌خواهی که خلاف مصالح ملی بود تن نمی‌داد، به همین علت تنش‌آفرینی می‌کردند تا بتوانند از موضع برتر خواسته خودشان را تحمیل کنند.


چرا ۹دی آن میزان که انتظار می‌رفت مثل سایر مناسبت‌ها برجسته نشد ؟


دشمن در جریان اعتراضات انتخابات ریاست‌جمهوری۱۳۸۸احساس می‌کرد که نیروهای داخلی بستری را ایجاد کرده‌اند که باید از آن بهره فوق‌العاده برد. عناصر زیاده‌خواه داخلی نیز اهداف خودشان را پی گرفتند. در برخی جاها اینها روی هم قرار می‌گرفت، یعنی بر هم منطبق می‌شد و خواسته زیاده‌خواهان داخلی نیز بر خواسته دشمن منطبق می‌شد. جریان آقای احمدی‌نژاد پازل بند حریص|ایوان بند خاطر خواه|حجت اشرف زاده عاشق توام|زانیار خسروی نمیدونی|حجت اشرف زاده ماه و ماهی|اشوان دوباره تو|اشوان شیدا|حامد همایون ای عشق|مسیح و آرش دست به یکی|چارتار باران تویی|علیرضا طلیسچی قاف|مسیح و آرش لیلا|حجت اشرف زاده شهرزاد|حجت اشرف زاده جان منی تو|مهراد جم غمت نباشه|علیرضا قربانی هم گناه|ماکان بند معرفت|ایوان بند بانوی من|احمد سلو بغل|شاهین بنان دلتنگی|مسیح و آرش مجسمه|مسیح و آرش دریا|مازیار فلاحی دروغه|مهراد جم بعدت|مهراد جم شیک و پیک|مهراد جم شمال|شادمهر پر پرواز|مجید رضوی گرگ و میش |سینا پارسیان الا و بلا|شادمهر عقیلی دست من نیست|مجید رضوی بالاخره|شادمهر دست من نیست|شادمهر دهاتی|یاس سفارشی|سامی بیگی ای جونم|یاس وصیت نامه|امیر تتلو من باهات قهرم|بابک جهانبخش شیدایی|مسعود صادقلو آخر شب|همایون شجریان ایران من|سینا پارسیان کشتی|رضا صادقی رد پا|رضا صادقی وایسا دنیا|هوروش بند ماه پیشونی|بهنام بانی قرص قمر|علیرضا طلیسچی ای دل غافل|بهنام بانی قرص قمر|محسن یگانه موهات|محسن یگانه هوایی شدی|محسن چاوشی کجایی|ایوان بند عالیجناب|محسن یگانه خودخواه|محسن یگانه بنویس از سر خط|بهنام علمشاهی نمیخواستم|سیروان خسروی قاب عکس خالی|محسن ابراهیم زاده دریا|مسیح و آرش صد ریشتری|شادمهر چرا تو جنگی|زدبازی تابستون کوتاهه|همایون شجریان چرا رفتی|همایون شجریان هوای گریه|همایون شجریان سرنوشت|همایون شجریان ابر میبارد|یاس بارکد|یاس صدای اتحاد|هایده عروسک|هایده سوگند|هایده ساقی|هایده مستی|هایده راوی|ابی قصه عشق|ابی درخت|گوگوش غریب آشنا|شادمهر باطل|شادمهر عقیلی باطل|شادمهر بی احساس|ایوان بند دلبر|ایهام درد|ایهام جانا|رضا بهرام نگار|فرزاد فرزین ماه عسل|مهدی جهانی بخواب دنیا|شهاب مظفری ستایش|بهنام بانی عاشقم کرده|محسن چاوشی غیر معمولی|مجید رضوی طلا|حامیم کی میشه من|حامیم دیدی|حامیم از قصد|ایوان بند سوغات|بهنام بانی فقط برو|شادمهر عقیلی روز سرد|شادمهر روز سرد|گرشا رضایی دریا نمیرم|علی عبدالمالکی به درک|حمید هیراد شوخیه مگه|آرمین زارعی بگو کجایی|مهدی جهانی زخم|شاهین بنان عاشق نشدی|رضا بهرام عشق و گناه|معین حلقه طلا|ای جونم سامی بیگی|امیر تتلو نوازش|معین زندگی با تو|حمید طالب زاده دختر|شادمهر عقیلی بی احساس|یاس من ادامه میدم|وانتونز پس من چی|هایده سوغاتی|امید فریاد فریاد|هایده سیاه چشمون|محسن یگانه بهت قول میدم|بهت قول میدم محسن یگانه|بهنام بانی خوشحالم|مسعود صادقلو مسکن|میدونی دلم آروم نمیگیره برگرد بی تو مردم|دوست دارم من اون چشمای قشنگتو|اگه فاصله افتاده اگه من با خودم سردم|مرگ یه بار شیون یه بار|چی شده اون همه احساس اینو هرگز نمی دونم|وقتی که نباشی یه چیزی کمه عکس تو بغل میگیرم|بمبه اين عشقى كه افتاده به جونم آتيشش تنده|آره منم دوست دارم محاله تنهات بذارم|برایم چه داری در آن چشم ها|تو دنیا جنگم که باشه باز دنبال عشقش میره|دلم دریا میخواد بارون بیاد دستم تو دستات|چشات اوج آرامشه نباشی قلب من نفس نمیکشه|از بقیه سوایی تو بی نقص خدایی|آره تورو پیدا میکنم این شهرو شیدا میکنم|آن لب خندان تو ایمان مرا برد|یه درخت تن سیاه سربلند|من آرزوم بود به دلت بشینم عشقم|امیر تتلو من دلم تنگه|نه میگم برگرد|نه میتونم با غم تنهایی سازش کنم|دانلود اهنگ نوازش تتلو با لینک مستقیم|تو خنده هات آرامشه|شهزاده رویای من|موهات رنگ دنیای منه روی موهات رد دستای منه|خودش حرفاشو میگه چشمی که شیداس|نمیخواستم عکساتو پاره کنم|دلگیرم از این هجوم درد|هی دلم میخواد تورو دست خودم نیست|آهنگ شهزاده رویای من|اهنگ زندگی باتو عاشقی باتو|دست من نیست شادمهر|بشکاف برو جلو این زندگی بِهت میگه بدو بدو|دیدم تو خواب وقت سحر|همینو میخواستیم حالا ضربان قلب رفت بالا|اهنگ تتلو من باهات قهرم|غریب آشنا دوست دارم بیا|من باهات قهرم|من باهات قهرم تتلو|اهنگ من باهات قهرم|تتلو من باهات قهرم|آهنگ تتلو من باهات قهرم|دانلود اهنگ تتلو من باهات قهرم|آهنگ من باهات قهرم|اهنگ تتلو من دلم تنگه|دانلود آهنگ تتلو من باهات قهرم|دانلود آهنگ نه میگم برگرد|دانلود اهنگ کامل تتلو نه میگم برگرد|متن اهنگ تتلو نه میگم برگرد|دانلود آهنگ شوخی مگه حمید هیراد|دانلود آهنگ هی دلم میخواد تورو دست خودم نیست|اهنگ وجودمو دادم بهش|من دلم تنگه تتلو|من دلم تنگه|دانلود اهنگ من دلم تنگه|من یه چند وقته که بعد رفتنت دریا نمیرم|اهنگ مجسمه مسیح و ارش کامل|اهنگ فرقش اینه فقط این مجسمس|دانلود اهنگ من باهات قهرم|اهنگ اينا همه دست به يكي كردن كه تورو برگردونن|اهنگ پس من چی بیبی|باور نکن تنهاییت را|دانلود اهنگ پر پرواز شادمهر عقیلی 320|دانلود آهنگ پر پرواز شادمهر با لینک مستقیم|آرون افشار خنده هاتو قربون|انقده خوبی که حتی نبودتم عشقه|اهنگ جدید ارون افشار عشق هر دقیقه|همش غر تنفر همش بهت همش بغض زیر چشمام کبود|فکر نکن از این عشق یه روزی برگردم|من فقط عاشق اینم عمری از خدا بگیرم اینقدر زنده بمونم|کی میشه من کی میشه تو شبیه من و تو کی میشه خب|دیدی توام دلت تنگ میشه واسه من|من از قصد جوابتو نمیدم صدام کنی بیشتر|دیدی گفتم ته این رابطه بن بسته گفتم قلب سنگیت از هیچی نمی ترسه|سلام من به تو یار قدیمی منم همون هوادار قدیمی|ای که تویی همه کسم بی تو می‌ گیره نفسم|سیاه چشمون قسم خوردی که جز مال من نباشی|اون که با خودخواهیاش این عشقو باطل کرد بهم بگو تو بودی یا من|کدوم عکسای دوتاییمونو رو طاقچه بذارم چه حیف|عروسک جون زمونه منو این گوشه انداخت|دیگه نمیشنوم حرفاتو نمیگیرم دستاتو هرکاری واست کردم|کندم از یه دنیا دل کندم|غوغا نکن ای دل بلوا نکن ای دل|مستی هم درد منو دیگه دوا نمیکنه|یاد چشم تو میوفتم جگرم میسوزه|دوست دارم تو دلم ریشه زدی دوسم داری با همه خب و بدیم|به چشمای تو سوگند|گلی به مو گل بزن فقط به من زل بزن|تو که با رنگ چشات دل میبری منو شیدا میکنی|آهای فریاد فریاد عزیزم داره میاد|اینارو گفتم که بدونی ستاره ی روشن شبام برای من هنوز همونی|اینا میخوان از چشمام تورو بندازنت نمیدونن چشامی|دیوار کشیدم دور لحظه های بی تو میگیره دل آدم تو این هوای بی تو|می دونی این دنیا بدون تو بدون من می دونی زندونه|بیا چشام خیسه از دلتنگیا بیا برام سخته این تنهاییا|شب به اون چشمات خواب نرسه|آسمون عشق چه آبی رنگه|عشقم چه قشنگه با همیم امشب|به این فکر کنی چجوری برگردی بپرسی از خودت کجا گمم کردی|یه حلقه طلایی اسمتو روش نوشتم|ستاره بارون کن شبمو با چشمات|ebi gheseh eshgh|hayedeh sogand|mehdi jahani zakhm|sogand hamgonah|hayedeh aroosak|hayedeh saghi|googoosh gharibe ashena|hayedeh ravi|hayedeh masti|isan sheyda|omid faryad faryad|shadmehr batel|hayedeh siyah cheshmoon|sami beigi yeki bood yeki nabood|sahar gharar|ebi derakht|amir tataloo man delam tange|siavash ghomayshi alaki|shadmehr jange delam|shadmehr pare parvaz|shadmehr daste man nist|moein zendegi ba tou|moein halghe tala|mehraad jam shomal|wantons pas man chi|hamid hiraad shookhie mage|majid razavi tala|majid razavi gorgo mish|amir tataloo navazesh|kimia too deli|babak jahanbakhsh sheydaei|ashvan sheyda|behnam bani ashegham karde|mohsen yeganeh behet ghol midam|hayedeh soghati|amir tataloo man bahat ghahram|shadmehr chera too jangi|shadmehr bi ehsas|sami beigi ey joonam|amir tataloo boht|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf|wesf سعی کرد از این شرایط استفاده کند. ۲ نامزد شکست خورده انتخابات، احمدی‌نژاد و دشمن غیرمستقیم همدیگر را یاری دادند تا بتوانند مشکل جدی به‌وجود بیاورند. خوشبختانه مردم در ۹دی به این مسئله پایان دادند اما تبیین این مسئله کار بیشتری می‌طلبید که نه‌تنها برای آن کار نکردیم بلکه با طرح برخی موضوعات، بر طبل «اعدام باید گردد» کوبیدیم.


برخی در جریان مقابل، همچنان بعد از یک دهه معتقدند ماجرای حرمت‌شکنی در عاشورای۱۳۸۸ برچسبی بود که به اعتراضات زده شد تا بهانه‌ای برای جمع کردن ماجرا باشد؛ به‌عنوان یک مورخ و رصدکننده تحولات، تحلیل شما از این ماجرا در فرونشست غبارهای زمانه چیست؟


آنچه مسلم است چنین اتفاقی افتاد، حالا برخی می‌گویند که کاندیداهای زیاده‌خواه عامل این قضیه بودند، قطعا من چنین اعتقادی ندارم. من معتقدم وقتی یک تنشی در ایران شکل می‌گیرد، غرب بلافاصله می‌خواهد جریان ایران را به جهان پایان‌یافته اعلام کند؛ یعنی اسلام‌خواهی را در ایران پایان یافته اعلام کند و بگوید مردمی که انقلاب اسلامی را به‌وجود آوردند امروز علیه نمادهای انقلاب اسلامی اقدام می‌کنند. این کاری ندارد و کافی است ۱۰نفر را در خیابان راه بیندازند تا شعار دهند «رضاخان روحت شاد»؛ این کار را می‌کنند تا بگویند ملت ایران از نمادهای انقلاب اسلامی فاصله گرفته است. چنین کاری که در روز تاسوعا و عاشورا صورت گرفت قطعا کار عوامل دشمن بود، اما برخی از کاندیداهای مغرور این فرصت را به‌وجود آوردند. اگر آنها این فرصت را ایجاد نمی‌کردند قطعا چنین اتفاقی نمی‌افتاد. آنها این فرصت را ایجاد کردند و دشمن هم از بس مستاصل است به هر دستاویزی چنگ می‌زند؛ امروز بحران‌های جدی در کشورهای اسلامی، آفریقا و نقاط مختلف دنیا دارد و موج اسلام‌خواهی دارد او را کاملا شکننده می‌کند. دشمن می‌خواهد به سایر کشورها نشان دهد ایران که خودش ابتدا اسلام‌خواهی را مطرح کرد پشیمان شده است و دارد به شرایط دوره سلطه آمریکا برمی‌گردد و مردم طرفدار دوره سلطه شدند و بنابراین بگوید ملت‌ها چرا دارید از سلطه آمریکا می‌گریزید؟ آمریکا و اسرائیل در این زمینه تعجیل دارند چون با اسلام‌خواهی دچار بحران شده‌اند. دشمن می‌کوشد بلافاصله بعد یک تنش خیابانی نمادهایی را به صحنه بیاورد که پیام خاصی را از تهران و سایر شهرها به جهان منعکس کند و همه‌چیز را تمام‌شده نشان دهد و بگوید علیه سلطه غرب نباشید.


آنها می‌گویند این تعبیر شما در ایجاد فرصت برای دشمن در هر اعتراضی می‌تواند اتفاق بیفتد؛ پس حق اعتراض مدنی کجا حفظ می‌شود؟


 اگر آنها تن به قانون می‌دادند هرگز مسائل به خیابان نمی‌کشید، چون برای هر عنصر سیاسی کاملا روشن است که مسیر خیابان با مسیر صندوق فرق می‌کند. مسیر صندوق مسیر قانون‌مندی است و مسیر خیابان آنارشیسم است؛ هر کسی می‌تواند هر کاری در خیابان انجام دهد. این را هر سیاستمداری می‌داند و اگر نداند خیلی محل تامل خواهد بود. متأسفانه آقایان با وجود اینکه می‌دانستند اگر خواسته‌های خودشان را از مسیر قانون دنبال نکنند، برای دشمن فرصت ایجاد می‌کند، چنین نکردند. اقدام آقایان برای احمدی‌نژاد هم فرصت ایجاد کرد. آقای احمدی‌نژاد دید فرصت بسیار خوبی است و نظام دارد به چالش کشیده می‌شود و الان فرصت خوبی است که زیاده‌خواهی خودم را با انتخاب آقای مشایی بر کشور تحمیل کنم و به‌صورت دائم در قدرت بمانم. آقای احمدی‌نژاد اینجا تصور کرد که الان بهترین فرصت است تا مادام‌العمر خودش را در قدرت حفظ کند.


به‌نظر شما با همین تصور است که الان هم ریشخندانه طلبکار حوادث۱۳۸۸شده‌اند و می‌گویند چرا با مردم برخورد شد!


الان دارند کارهایی که خودشان کرده‌اند را به نظام نسبت می‌دهند، گروه‌هایی که می‌فرستادند تا جلوی خانه نامزدهای رقیب فحش بدهند را به نظام نسبت می‌دهند، درحالی‌که سیاست‌های نظام و رهبری این بود که نماینده پیش نامزدها می‌فرستادند و تذکر می‌دادند مراقب باشید که فرصت برای دشمن ایجاد می‌شود. رهبری کاری می‌کردند که نامزدها را متوجه کند، آقای احمدی‌نژاد کاری می‌کرد که آنها زخمی شوند و بر لجاجت‌شان بیشتر اضافه شود.


 این اعتقاد وجود دارد که برخی ناکارآمدی‌ها و التهابات مدیریتی و اداری کشور از سیاست در سال۱۳۸۸به اقتصاد و بنزین در سال‌های۱۳۹۶و ۱۳۹۸رسیده است و این تحولات به هم پیوسته هستند. شما هم قائل به این ارتباط خطی بین تحولات هستید؟ سمت و سوی آنها را کجا می‌دانید؟


خیر من اینها را پیوسته نمی‌دانم. اینها هرکدام باید به‌صورت مستقل مورد توجه قرار گیرند. این به‌نظر من نوعی پنهان کردن ضعف است. هر مقوله‌ای می‌تواند شکاف‌هایی در جامعه ایجاد کند. ما اگر تدبیر لازم به خرج ندهیم طبیعی است که می‌تواند یک شکاف و مسئله اجتماعی ایجاد کند. به اعتقاد من دولت آقای روحانی در قضیه بنزین۱۳۹۸ضعف داشت و خطا کرد و وظایف خودش را انجام نداد تا نگرانی و شوک در جامعه ایجاد نشود. جامعه می‌خواست احساس کند تصمیمی گرفته شده که همه عواقب آن پیش‌بینی شده و جای نگرانی ندارد و زندگی‌شان با چالش مواجه نمی‌شود. دشمن هم بلافاصله نیروهای خودش را فرستاد. در همین اعتراضات اصفهان هم دیدیم که مطالبه درستی صورت گرفت ولی چون درست مواجهه و مدیریت نشد، به حاشیه کشیده شد.


 دیدگاهی معتقد است آخرین قطعنامه‌های تحریمی شورای امنیت سازمان ملل ناشی از اعتراضات انتخابات۱۳۸۸بوده‌است. نظرشما چیست؟


طبیعی است که وقتی کشور در موضع قدرت باشد به‌گونه می‌تواند در چالش‌های بین‌المللی ظاهر شود و وقتی چندپارگی در داخل کشور وجود داشته باشد، به‌گونه‌ دیگری. سهم این مسائل نیاز به‌کار دقیق‌تر علمی دارد.


 با توجه به تجربیات سال ۸۸، آیا فکر می‌کنید اعتراضات سیاسی و اقتصادی سال‌های اخیر می‌تواند در دولت آقای رئیسی نیز تکرار شود؟


الان بحث‌های اقتصادی جدی‌تر است. همه صاحب‌نظران نیز بر این مسئله واقفند که دشمن سرمایه‌گذاری جدی روی بحث اقتصاد کرده است که بتواند از آن نتیجه ببرد. البته به‌نظر من این قابل ترمیم است. اگر دولت آقای روحانی انگیزه تلاش بیشتر داشت و وقت بیشتری می‌گذاشت مسائل به اینجا ختم نمی‌شد ولی متأسفانه شخص آقای روحانی و برخی وزرای ایشان انگیزه ایثار و فداکاری نداشتند، لذا با کم‌کاری آنها مسائل کمی جدی‌تر شده است. الان دولت آقای رئیسی دارد به‌تدریج از حجم این قضایا می‌کاهد ولی هنوز هم می‌تواند زمینه مسائل اجتماعی را فراهم کند. ما رو به کاهش رفتن حجم مشکلات هستیم و زمان به نفع ملت ایران است. فشارهای خارجی به اوج رسیده و بیشتر از این نمی‌تواند باشد؛ اقدامات دولت سیزدهم نیز دارد روزبه‌روز از حجم مشکلات کم می‌کند کما اینکه در مسئله واکسیناسیون به‌دلیل کم‌کاری و تنبلی آقای روحانی یک مسئله حاد داشتیم و امروز به شرایط عادی برگشته‌ایم. در سایر بخش‌ها نیز به‌نظر من این مسئله صادق است و دولت دارد تلاش می‌کند تا مسائل را حل کند. مسئله حذف ارز ۴۲۰۰تومانی  اقدام سختی است و امیدوارم دولت روی این مسئله کار جدی صورت بدهد، یعنی در اجرا دقت‌نظر کند. اگر این کار محقق شود ما در بحث تولید تحول خواهیم داشت، منوط به اینکه در اجرا دقت فوق‌العاده صورت گیرد و برای هر احتمالی راه‌حلی داشته باشند وگرنه قطعا می‌تواند مشکل‌زا باشد ولی همین که دولت وارد یک‌سری مسائل کلان می‌شود یعنی اراده حل مشکلات جامعه دارد و قدرت ریسک دارد. تلاش‌های دولت به‌معنای این است که شرایط دارد برای گام‌های بلند فراهم می‌شود.

نظرات